السيد حيدر الآملي
11
تفسير المحيط الأعظم والبحر الخضم في تأويل كتاب الله العزيز المحكم
ديگرى پيدا شود ، ضمنا در موارد بسيار جزئي ديگر هم آنجاها كه ضايعهاى غير قابل جبران وغير قابل قرائت بود با چند نقطة ( . . . . ) مشخّص كرديم . ج - عنوانبندى ، از آنجا كه تأليف كتاب طبق روال كتب قدماء بوده مطالب كتاب موضوعبندى نشده است هر چند كه فصل بندى دارد ، واز طرفي كتابي بسيار پر مطلب است ، از اينرو مطالب كتاب عنوانبندى شده وفهرستى - هم جهت استفاده كامل از محتواى كتاب بترتيب همان عناوين - براي كتاب قرار داديم . د - أقدام به استخراج آيات وأحاديث وغير ذلك . در اين مرحله هم آدرس آيات قرآن را در كنار آيات آورديم وامّا أحاديث تا آنجا كه إمكان داشت با مراجعة به أصول جوامع روائي وكتب مختلف ديگر ، وبا تحقيق وتفحّص فراوان وطولانى بحمد اللّه والمنّه أكثر قريب به اتّفاق أحاديث مورد تحقيق واستخراج قرار گرفته وبا إرجاع به كتب أحاديث وأحيانا كتب ديگر ، مصادر آنها مشخّص گرديده است ، ودر إرجاع أحاديث حدّ أكثر سعى اين بوده كه به كتب زمان قبل از زمان مؤلّف وتأليف تفسير ؛ إرجاع داده شود ، وعلاوة از آن در مواردى هم كه متن حديث مورد استشهاد ؛ پيدا ويافت نشد ، رواياتى در مضمون آن حديث در ذيل آن با مصادر مشخّص نقل شده است . ارجاعات أحاديث باضافهء بعضي از مطالب ديگر تعليقات را تشكيل مىدهند . از آنجا كه أحاديث موجود در اين كتاب أحيانا اختصاص به اين كتاب نداشته ودر كتابهاى عرفانى معتبر ديگر نيز مورد استشهاد قرار گرفتهاند ، تعليقات مذكور مىتواند براي ساير كتب عرفانى نيز مورد استفاده قرار گيرد إن شاء اللّه تعالى . مشخّصات كتاب ونواقص نسخه جناب سيّد حيدر آملي كتاب تفسير المحيط الأعظم را در ماه مبارك سال 777 قمري در هفت جلد به پايان رسانده است . در اين كتاب قبل از شروع به تفسير وتأويل آيات قرآن ، هفت مقدّمه بعنوان